Zakaładanie firmy w Polsce

Podstawy

Najważniejszym aktem prawnym regulującym prawo gospodarcze jest ustawa Prawo działalności gospodarczej z 19.11.1999 roku, która weszła w życie 1 stycznia 2001 roku.

Najważniejszymi zasadami ustawy Prawo działalności gospodarczej są:

  • wolność zakaładania i wykonywania działalności gospodarczej
  • rechtliche Gleichbehandlung von Unternehmen
  • równość ochrony prawnej wobec przedsiębiorców
  • zakaz nieuczciwej konkurencji oraz ochrona konsumenów
  • zasada poszanowania dobrych obyczajów w obrocie
  • stwarzanie korzystniejszych warunków dla małych i śresnich przedsiębiorców (klasa średnia)

Małe przedsiębiorstwa: definiuje się przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 50 pracowników i którego roczny obrót lub roczna suma bilansowa nie przekracza 7 milionów euro.

Średnie przedsiębiorstwo: przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 250 pracowników i którego roczny obrót nie przekracza 40 milionów euro lub jego roczna suma bilansowa nie przekracza 27 mln euro.

Działalności gospodarcza musi być wykonywana przez przedsiębiorcę w sposób zawodowy, we własnym imieniu oraz przede wszystkim w sposób "zorganizowany i ciągły".

Przedsiębiorcą może zostać:

  • osoba fizyczna
  • osoba prawna np. przedsiębiorstwo państwowe, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna
  • spółki handlowe nie posiadające osobowości prawnej
  • wspólnicy spółki cywilnej, których działalność gospodarcza odpowiada jednej z wymienionych cech.

Ustawa Prawo działalności gospodarczej nie znajduje zastosowania w stosunku do:

  • wolnych zawodów takich jak adwokat, notariusz (regulacja prawna poprzez specjalne ustawy)
  • działalności rolniczej, agro-turystyki, hodowli zwierząt oraz rybołóstwa nawet jeśli będzie ona wykonywana w szerokim zakresie oraz w sposób ciągły.

Formy prowadzenia działalnościgospodarczej przez przedsiębiorstwa zagraniczne.

1. Pojęcie

Prawo działalności gospodarczej definiuje ,,osobę zagraniczną,, w następujący sposób:

  • osoba fizyczna ostałym miejscu zamieszkania za granicą
  • osoba prawna z siedzibą za granicą
  • niemająca osobowości prawnej spółka osób wymienionych powyżej, z siedzibą za granicą ,,Przedsiębiorstwem zagranicznym,, w sensie Prawa działalności gospodarczej jest to osoba zagraniczna, która wykonuje działalność gospodarczą za granicą.

2. Zagadnienia ogólne.

  • Cudzoziemcy z pozwoleniem na pobyt na terenie Polski mogą na takich samych prawach prowadzić działalność gospodarczą co polscy obywatele
  • O ile gwarantowana jest wzajemność oraz ratyfikowane przez Polskę umowy państwowe nie stanawią inaczej, działalność gospodarcza może być rozpoczynana i wykonywana na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej również przez zagraniczne przedsiębiorstwo we wszystkich prawnie dopuszczalnych formach, które są też dostępne polskim przedsiębiorstwom. W przypadku braku wzajemności mogą zagraniczne osoby fizyczne i osoby prawne jedynie rozpocząć działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki komandytowej oraz spółki akcyjnej.

3. Formy szczególne pezewidziane dla osób zagranicznych

  • Przedstawicielstwo

    Forma przedstwawicielstwa jest przewidziana w przypadku prowadzenia przez przedsiębiorstwa zagraniczne działalności gospodarczej bezpośrednio w swoim imieniu i na własny rachunek. Przedstawicielstwo przedsiębiorstwa zagranicznego nie jest ani prawnie ani finansowo samodzielne, w zakresie przedmiotu działalności gospodarczej podlega ono w całej objętości jednostce organizacyjnej przedsiębiorstwa zagranicznego, które poprzez przedstawicielstwo może wyłącznie prowadzić działalność w zakresie reklamy i promocji przedsiębiorcy zagranicznego. Utworzenie przedstawicielstwa wymaga wpisu do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, zwanego dalej „rejestrem przedstawicielstw”,prowadzonego przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Przedstwicielstwa podlegają kontroli ministra gospodarki, który może w szczególnych sytuacjach wydać decyzję o zakazie dalszego wykonywania działalności przez przedsiębiorcę zagranicznego w ramach przedstawicielstwa

  • Oddział

    Przedsiębiorcy zagraniczni mogą również dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Polski tworzyć oddziały z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Uprawnienie przedsiębiorcy zagranicznego do otwarcie ddziału zależy od tego czy w umowach międzypaństwowych zawarte jest analogiczne uprawnienie dla przedsiębiorcy polskiego.Przedsiębiorca zagraniczny tworzący oddział może wykonywać działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie przedmiotu działalności przedsiębiorcy zagranicznego. Przedsiębiorca zagraniczny może rozpocząć działalność w ramach oddziału po uzyskaniu wpisu oddziału do rejestru przedsiębiorców. Oddział, tak jak i przedstawicielstwo, podlega kontroli ministra gospodarki, który rówież w przypadku szczególnych sytuacjach może wydać decyzję o zakazie dalszego wykonywania działalności.

Formy działalności gospodarczej wedle prawa polskiego

Prawo polskie przewiduje następujące podmioty w działalności gospodarczej

  • Przedsiębiorca jednoosobowy
  • Spółki osobowe
  • Spółki kapitałowe

1. Przedsiębiorca jednoosobowy

Osoby fizyczne jako przedsiębiorcy jednoosobowi mogą prowadzić działalnoć gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Działalność ta podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowymVAT, ewentualnie będzie ona opodatkowana ryczałtowo bądź poprzez tzw. kartę podatkową. Za długi odpowiada przedsiębiorca osobiście całym swoim majątkiem.

2. Spółki osobowe

Spółki bez osobowości prawnej, które podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowymVAT. Ich podstawą jest osobiste współdziałanie wspólników danych spólek.

  • Spółka cywilna
    Spółka ta jest przewidziana jako forma prawna dla wykonywanie działalności gospodarczej o mniejszym zakresie. Może być ona założona przez mimimum 2 osoby (wspólników) pisemną umową. Ostatecznie każdy ze wspólników musi się wpisać do ewidencji działalności gospodarczej jako wspólmik spółki osobowej. Nie jest wymagany minimalny kapitał przy zakładaniu spółki. Każdy ze wspólników jest uprawniony (i zobowiązany) do prowadzenia spraw spółki. Za zobowiązania spółki odpowiada każdy ze wspólników w sposób solidarny i nieograniczony całym swoim majątkiem.
  • Spółka jawna
    Spółka ta służy prowadzeniu przedsiębiorstwa pod własną firmą (w swoim imieniu, firma jest nazwą przedsiębiorcy) oraz przeważnie w celu wykonywania działalności gospodarczej na większą skalę( jako przedsiębiorstwo na większą skalę będzie określa spółka, która uzyskała ze sprzedaży dóbr albo usług zysk netto w każdym z dwóch następujących po sobie lat obrachunkowych kwotę od przynajmniej 400.000 euro). Powstaje ona poprze umowę pisemną zawartą przynajmniej między dwoma osobami oraz nie wymaga wniesienia miminalnego kapitału. Każdy ze wspólników posiada prawa i obowiązki w prowadzeniu spraw spółki. Za zobowiązania odpowiada co prawda każdy ze wspólników bez ograniczeń całym swoim majątkiem wobec pozostałych wspólników i spółki, ale egzekucja majątku wobec jedego ze wspólników może być przeprowadzona dopiero w przypadku gdy ściągnięcie należności wobec spółki okazało się bezskuteczne.
  • Spółka partnerska
    Spółka ta może powstać jedynie w celu wykonywania wolnych zawodów w przypadku zawrcia jej umowy przez wspólników/partnerów, wśród których co najmniej dwóch jest uprawnionych do wykonywania wolnego zawodu. Zawarcie umowy spółki następuje przed notariuszem w formie aktu notarialnego i następnie wymaga zgłoszenia spółki do Krajowego Rejestru Sądowego. Wspólnik spółki partnerskiej nie odpowiadaja za zobowiązania spółki powstałe w wyniku wykonywania wolnego zawodu przez drugiego wspólnika. Ta sama zasada obowiązuje co do zobowiązań powstałych na skutek działania albo zaniechania osób zatrudnionych przez spółke na podstawie umowy o pracę albo innego stosunku pracy, które podlegały kierownictwu innego partnera przy świadczeniu usług związanych z przedmiotem działalności spółki.
  • Spółka komandytowa
    Spółka komandytowa powstaje w celu prowadzenia przedsiębiorstwa pod własną firmą. Założycielami i wspólnikami muszą być co najmniej dwie osoby, wśród których jest conajmnniej jeden komplementariusz (odpowiada bez ograniczeń jak przy OHG) oraz komandytariusz (którego odpowiedzialność jest ograniczona). Założenie tej spółki wymaga formy aktu notarialnego oraz wpisu do KRS-u. Od prowadzenia spraw spółki są co do zasady komandytariusze wyłączeni.
  • Spółka komandytowo-akcyjna
    W przeciwieństwie do prawa niemieckiego w Polsce spółka komandytowo-akcyjna jest spółką osobową, bez własnej osobowości prawnej. Za zobowiązania soółki odpowiada przynajmniej jeden ze wspólników w sposób nieograniczony (komplementariusz), a przynajmniej jeden ze wspólników jest akcjonariuszem. Akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki. Do utworzenia spółki wymagane jest sporządzenie statutu spółki, który w formie aktu notarialnego powinien być podpisany przynajmniej przez wszystkich komplementariuszy. Spółka powstaje w momencie wpisu do KRS-u.

3. Spółki kapitałowe

Spółkami kapitałowymi są spółki posiadające osobowość prawną, które podlegają opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób prawnych CIT. Prowadzeniem i kontrolą spraw spółki zajmują się specjalnie do tego powołane organy.

  • Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być utwożona wprzez jedną lub więcej osób wkażdym prawnie dopuszczalnym celu, nie tylko o charakterze gospodarczym. Jednoosobowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie może być jedynym założycielem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialością. Minimalny kapitał zakładowy wynosi 5 000 złotych.

Wymogi potrzebne do utworzenia spółki:

  • Zawarcie umowy spółki albo sporządzenie aktu założycielskiego ( przy jednoosobowych spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością) w formie aktu notarialnego,
  • wniesienie przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, przewidzianych w umowie spółki,
  • powołanie organów spółki,
  • wpis do rejestru (KRS).

Za zobowiązania spółki odpowiada ona sama całym swoim majątkiem (wspólnicy są zwolnieni od ponoszenia osobistej odpowiedzialności). Kierowanie spółką powierzone jest zarządowi (jedna lub więcej osób). Kontrola sprawowana jest przez radę nadzorczą lub komisję rewizyjną ( w spółkach, w których kapitał zakładowy przewyższa kwotę 500 000 złotych, a wspólników jest więcej niż dwudziestu pięciu, powinna być ustanowiona rada nadzorcza lub komisja rewizyjna). Wspólnicy sprawują swoje prawa na zgromadzeniu wspólników, na którym zapadają uchwały co do najważniejszych spraw związanych ze spółką.

  • Spółka akcyjna
    Spółkę akcyjną może zawiązać jedna lub więcej osób. Jednoosobowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie może być jedynym organem załpżycielskim jednoosobowej spółki akcyjnej. Minimalny kapitał zakładowy powinien wynosić co najmniej 100 000 złotych.

Wymogi potrzebne do utworzenia spółki:

  • Status w formie aktu notarialnego,
  • wniesienie wymienionego w umwie spółki kapitału zakładowego,
  • powołanie organów spółki,
  • wpis do rejestru (KRS).

Za zobowiązania spółki odpowiada ona sama, wspólnicy (akcjonariusze) są zwolnieni od odpowiedzialości osobistej. Kierowanie spółką powierzone jest zarządowi (jedna lub więcej osób). Nadzór nad zarządem powierzony jest radzie nadzorczej spółki. Akcjonariusze sprawują swoje prawa na zgromadzeniu akcjonariuszy, na którym zapadają uchwały dotyczące spraw spółki.